ارتباط گیاهان آپارتمانی و محیط پیرامون
در طول تاريخ استفاده از گياهان و گلها، مسير تكاملی بسيار وسيع و گستردهای داشته است و انسانها با استفاده از روشهای گوناگون سعی کردهاند گياهان و گلها را بهمنظور رسيدن به رفاه حال خود پرورش دهند و از آنها برای تغذيه و حفظ بقای خويش استفاده كنند. انسان بهمرور زمان گياهان و گلها را شناسايی، تربيت و خانگی نموده و آنها را برای استفادههای اقتصادی در گروههای گياهان زراعی و باغی طبقهبندی كرده است. انسانها، علاوه بر استفادههای اقتصادی از گياهان، آنها را بهصورت گل تزئینی و گل آپارتمانی در محيط اطراف محل زندگی و حتی در محل زندگی و کار خود برای رسيدن به آرامش روحی پرورش میدهند. افزایش شهرنشینی و هجوم جمعیت به شهرها باعث افزایش ازدحام و به طبع آن افزایش ساخت و سازهای غیر اصولی در محیط شهرها شده است و باعث تخریب بیشتر محیط سبز و فضاهای طبیعی درون و اطراف شهرها گردیده است که شاهرگهای تنفسی محیط شهر و انسانهای شهرنشین میباشند. این تخریب گسترده محیطزیست باعث افزایش آلایندگیهای مختلف درمحیط شهرها و فضاهای زندگی انسان و بروز مشکلات متعدد جسمی و روحی شهرنشینان شده است. این مشکلات عدیده، لزوم بازبینی و بازگشت به طراحیهای دقیقتر و روانشناسانه برای محیط و ساختمانهای جدید شهری را نشان میدهد.
فنّاوری و علم امروز معماری برای جلوگیری از تخریب طبیعت و در عینحال بازسازی طبیعت در محیطهای شهری به راهکار معماری سبز و استفاده از روانشناسی محیطی در طراحی ساختمانها روی آورده است. خوشبختانه در سالهای اخیر در جامعه ایران فرهنگ خرید گل و نگهداری انواع گلهای تزئینی، گلهای آپارتمانی و گلهای تصفیه هوا رشد کرده است و همچنین هدیههای تجزیهناپذیر و مضر برای محیطزیست جای خود را به هدیه گل دادهاند. همچنین گلهای طبیعی روزبهروز فضای خانهها را بیشتر پرکرده و جای گلهای مصنوعی و پلاستیکی که بهدور از خاصیت و مضر برای محیطزیست هستند با جلوه مصنوعی خود سبب آسیب غیرمستقیم به روح و روان انسان میشوند را گرفتهاند. با همهگیر شدن فضای مجازی و فعالیت گلفروشی های آنلاین، خرید و سفارش گل سادهتر، سریعتر و با آلودگی زیستمحیطی کمتری همراه شده است (تردد و ترافیک کمتر). گلفروشی و فروشگاه آنلاین تی تی گیفت جز قدیمیترین و متنوعترین گلفروشیهای آنلاین در ایران است که برای بسیاری از شهرهای ایران سفارش گل و ارسال گل را انجام میدهد، ازجمله شهرهایی مانند تهران، اصفهان، مشهد و شیراز قم و تمامی مراکز استانها.
تأثير گياهان بر محیط پیرامون:
تأثير گل و گياهان بر محل زندگی بشر بیشتر محدود به گياهان یکساله و چندسالهی كوچک، درختچهها و درختان بزرگ است. درختچهها و درختان بزرگ، جنگلها را به وجود آوردهاند و گياهان كوچک نيز در ميان آنها رشد میکنند. جنگلها و پوششهای گياهی طبيعی تضمینکنندهی حفظ و پايداری آب، خاک و هوای سالم در هر سرزمينی است و پشتوانهی مهم و مطمئنی برای نگهداری و توسعهی روشهای كشاورزی و ساير منابع تغذیهای انسان به شمار ميايند. از اینرو پوششهای گياهی تأثيراتى بر محيط به شرح زير دارند:
1- ايجاد زيبايي و منظرهی دلپذیر در طبيعت؛
2- ايجاد تفرجگاه برای انسانها؛
3- جلوگيری از فرسایش خاک بر اثر آب (بارندگی) و باد؛
4- جلوگيری از بروز سيل با جذب آب حاصل ازبارندگی به كمک ریشهها و نفوذ آنها به داخل خاک؛
5- توليد اكسيژن و هوای مطلوب و پاکسازی هوای آلوده بهویژه در مناطق شهری و صنعتی؛
6- جلوگيری از گرم شدن هوای کرهی زمين با جذب كربن دیاکسید هوا و ساير گازهای زیانآور.
تأثير گياهان بر اقتصاد:
با توجه به تنوع گياهان و گلها و طبقهبندی آنها در گروههای گياهان زراعی، باغی و تزئینی میتوان با انتخاب، اصلاح و پرورش اینگونه از گياهان، علاوه بر تأمين مواد غذايی و حفظ بقای خود و تأمين منافع اقتصادی، با فروش محصولات و صدور آنها به خارج از کشور به بهبود وضع اقتصاد مملكت خويش كمک كرد.
تأثير گياهان بر سلامت جسم و روح:
در بين گياهان باغی و تزئینی، گلها و گياهان و درختچههای زينتی قرار دارند كه انسان با پرورش آنها در منزل، باغچه و محيط شهری (پارکها)، علاوه بر ايجاد زيبايی در محيط، باعث آرامش و سلامت جسم و روح خود میشود. در عصر حاضر پيشرفت صنعت، موجب آلودگی بيشتر محیطزیست شد و با افزايش جمعيت شهری، فضای زندگی را بهاندازهی حجم يک آپارتمان تنگ كرده است. افزايش وسعت فضاهای سبز به طريق زير باعث آرامش بیشتر جسم و روح و رفع خستگى انسان میشود:
1- جذب پرتوهاى مضر خورشيدى توسط گياهان از اثرات زیانبار آنها بر بدن انسان جلوگيرى میکند. نياز انسان به طبيعت سبز بهویژه گلها و گياهان زينتى بیشتر احساس میشود.
2- توليد اكسيژن و مطبوع كردن هوا: مقدار زيادی از اكسيژن آزادشده در طبيعت از طريق فضاي سبز توليد میشود. اگر درخت و فضای سبزی نباشد، مشكل انسان در ارتباط با وجود گاز كربن دیاکسید گازهای سمي حاصل از سوختن سوختهای فسيلی (نفت، گازوئيل و بنزين) در هوا و كمبود اكسيژن بهخوبی مشخص میشود، درنتیجه با مشكلات تنفسی و ساير بیماریها مواجه خواهد شد.
3- متعادل كردن آبوهوا: كاهش دمای اطراف درختان، افزايش رطوبت هوا موجب آسايش زندگى انسان میشود.
4- كاهش آلودگیهای صوتی: گياهان و درختان كاشته شده در كنار خیابانهای پر رفتوآمد و همچنين پارکها باعث جلوگيری از تأثير صداهای آزاردهندهی ناشی از حركت و صدای بوق اتومبیلها و ساير دستگاههای موتوری میشود. درنتیجه انسان با كاهش فشارهای حاصل از سروصدای زياد، احساس راحتی و آرامش میکند.
5- هدیه و سفارش انواع گل بهصورت گل تزئینی و یا دستهگل، باکس گل، سبد گل، تاج گل و غیره در مراسمهای مختلف سنتی، ترحیمها، جشنها و تولدها به شکل مناسب میتواند آرامشبخش، شادیبخش و فرحبخش باشد.
6- جذب گردوخاک هوا: درختچهها و درختان زينتی به سبب پراكندگی شاخ و برگهایشان مانند يك گردگير (فيلتر) عمل میکنند و مانع نفوذ گردوخاک به محل سكونت و درنهایت به دستگاه تنفسی انسان میشود. تحقيقات نشان میدهد درختانی مانند گردو، كاج، بلوط، نراد، سرو كوهی، بيد، افرا و زبان گنجشک از خود موادی در هوا رها میکنند كه براي بسياری از میکروبها و قارچهای تکسلولی و برخی از حشرات ريز اثر كشندگی دارد ولی توليد چنين موادی بر روي انسان اثر فرحبخشی میگذارد.
نقش گیاهان در جذب آلودگی هوای ساختمان:
تهویه هوای محل زندگی و کار و استشمام رایحه خوش از جمله عواملی است که نهتنها باعث بهبود عملکرد انتقال اکسیژن به ارگانهای مختلف بدن میشود، بلکه بر بازده کاری افراد و افزایش تمرکز آنها هنگام انجام کار و تقویت روحیه کمک میکند. بر اساس نتایج تحقیقات انجامشده، بیش از 180 ماده شیمیایی در هوای خانه شناسایی شده که حدود 80 گونه گیاه آپارتمانی در حذف این سموم مؤثر شناختهشدهاند. پژوهشگران دانشگاه شفیلد متوجه شدهاند سطح آلایندگی هوای داخل منازل میتواند سه برابر بیشتر از مراکز شهرها و یا جادههای پرترافیک باشد. سازمان جهانی بهداشت نیز اعلام کرده است سالانه یکمیلیون و پانصد هزار نفر از آلودگی خانه جان میبازند. گیاهان آپارتمانی از طریق فتوسنتز، اکسیژن بیشتری وارد فضای خانه میکنند و با جذب گازهای سمی هوای خانه را از هرگونه آلودگی پاک میکنند. محققان به این نتیجه رسیدهاند کهبرگ، ریشه، خاک و میکروارگانیسمهای موجود در خاک علاوه بر شرکت در فتوسنتز، نقش بسزایی در حذف آلودگیها و سموم دارد. بررسیها نشان دادهاند که علائمی مانند سردرد، استرس، خوابآلودگی و سرماخوردگی در صورت وجود گل و گیاه در خانه کاهش پیدا میکند. گیاهان آپارتمانی میتوانند 34 درصد سموم هوا را طی 27 ساعت از بین ببرند. این میزان قابلتوجه و شگفتانگیز از میزان تأثیرات مثبت و متنوع گیاهان بر انسان و تلطیف و بهبود محیط زندگی او، نشاندهنده اهمیت استفاده از گیاهان بهعنوان بخشی از روند طراحی در معماری است و لزوم توجه به ترکیب معماری با طبیعت در حین طراحی و ساخت بهعنوان راهحلی مفید و پاسخگو به معضلات جسمی و روحی انسان امروز را نشان میدهد.



